What’s in a uniform?

Je ziet ze steeds vaker in het straatbeeld: stadswachten. Soms heten ze stadstoezicht of iets dergelijks, maar het komt op hetzelfde neer. Hun meest opvallende kenmerk is dat ze eruit zien als politieagenten. Donkerblauw uniform, parmantig loopje, plat petje op het hoofd, inclusief goudkleurig embleempje. Ze geven de gemiddelde burger misschien het gevoel dat er steeds meer blauw op straat is. Onterecht. Het ene uniform is het andere niet.

Stadswachten zijn in feite burgers zoals jij en ik, maar dan met een pakje aan dat autoriteit suggereert. Zo mogen ze mensen aanhouden, maar dat mag iedereen, zolang het tenminste een heterdaadje betreft. Waarschijnlijk hebben stadswachters wel een paar bevoegdheden die jij en ik niet hebben,  het is mij alleen niet duidelijk welke dat zijn.

uniform

Dit zijn stadswachten

uniform

En dit is een politieagent

En daar zit wat mij betreft het grote probleem met deze handhavers: gesteld dat je het verschil al ziet tussen hen en reguliere politiemensen, hoe weet je dan welke rechten ze hebben ten opzichte van burgers op straat? Zijn ze net als verkeersregelaars en klaar-overs afhankelijk van de goodwill van degenen die ze aanspreken? Of hebben ze wel degelijk het recht je op de bon te slingeren? Mogen en kunnen ze aangiftes opnemen? En geweld gebruiken? En zo ja, wat voor geweld? Mogen ze een overtreder op de vlucht tackelen? Pepperspray gebruiken? Een knuppel?

En hebben ze, net als de echte politie, het recht en de kunde van de discretionaire bevoegdheid gebruik te maken die bij zo’n gezagsdragend ambt hoort? Dat wil zeggen, beslissingen nemen in het beste belang van alle betrokkenen. Zulke situaties juist inschatten leer je aanvankelijk op de politieschool. Hebben de stadswachten ook zo’n opleiding gehad? Of toch alleen de driedaagse buurthuis-variant? 

uniform“Wij gaan je slopen!”

Dit klinkt wellicht gek uit de mond van iemand die over het algemeen pro-law & order is, maar hier is sprake van gebrekkige transparantie. Het moet voor ons burgers klip en klaar zijn met wie we van doen hebben. In één oogopslag, dus ik moet er niet naar hoeven vragen. En nou niet zeggen dat je gewoon netjes moet doen wat uniformpjes je opdragen, ongeacht of ze nu politie heten of stadswachten of klaar-overs. Ik wil gewoon weten wat zo iemand kan maken in zijn omgang met burgers. Die onduidelijkheid is wellicht ook één van de redenen dat stadswachten zo vaak te maken hebben met geweld, hoewel ik dat natuurlijk ten zeerste afkeur.

Eigenlijk hebben stadswachten een bijzonder slechte deal: door oplettende burgers gezien als nep-agenten, door gemeentes soms behandeld als goedkoop en kneedbaar alternatief voor de goed georganiseerde politie met z’n vakbonden en dan ook nog ‘ns gehandicapt met een onduidelijk mandaat in de frontlinie van de grootstedelijke jungle.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *